Đưa bước quét vào dây chuyền mà không làm chậm sản xuất

Khi triển khai hệ thống truy xuất, câu hỏi đầu tiên của quản đốc thường là: mỗi ca mất thêm bao nhiêu phút? Câu hỏi đúng, vì đưa bước quét vào dây chuyền sai cách có thể làm giảm năng suất thấy rõ. Làm đúng cách thì tác động gần như không đáng kể.

Đưa bước quét vào dây chuyền: ba vị trí đặt điểm quét

Chọn vị trí là quyết định quan trọng nhất, vì nó quyết định bước quét có chen vào nhịp dây chuyền hay chạy song song với nó.

Sau khi dán tem, trước khi đóng thùng

Phổ biến nhất. Mỗi sản phẩm đi qua điểm quét một lần. Phù hợp khi cần định danh từng đơn vị, nhưng là vị trí có lưu lượng cao nhất nên đòi hỏi thiết bị nhanh.

Tại khâu đóng thùng

Quét cả nhóm sản phẩm khi cho vào thùng, rồi quét mã thùng. Tạo ra quan hệ giữa thùng và sản phẩm cùng lúc. Lưu lượng thấp hơn vì tính theo thùng. Cách ghi quan hệ này nằm ở bài quan hệ cha con giữa sản phẩm, thùng và pallet.

Tại khâu xuất kho

Chỉ quét pallet hoặc thùng khi rời kho. Nhanh nhất, ít ảnh hưởng tới sản xuất nhất, nhưng chỉ đủ khi doanh nghiệp định danh theo lô chứ không theo từng sản phẩm.

Cách chọn định danh theo lô hay từng sản phẩm quyết định vị trí nào là đủ — xem bài định danh theo lô hay từng sản phẩm.

Quét tay hay quét cố định

• Máy quét cầm tay — rẻ, linh hoạt, dễ bắt đầu. Nhưng mỗi lần quét là một động tác của người, nên nó cộng thêm thời gian vào mỗi sản phẩm.
• Đầu quét cố định trên băng chuyền — đắt hơn và cần lắp đặt, nhưng quét trong lúc sản phẩm đang chạy qua, không cần ai cầm. Gần như không làm chậm dây chuyền.

Nguyên tắc thực dụng: dây chuyền chạy nhanh hoặc sản lượng lớn thì đầu quét cố định trả lại chi phí nhanh. Đóng gói thủ công, sản lượng nhỏ thì quét tay là đủ.

Nếu chưa chắc, dùng giai đoạn chạy thử để đo thời gian thêm vào mỗi ca với máy quét cầm tay, rồi mới quyết định có đầu tư đầu quét cố định không.

Mã không đọc được: xử lý mà không dừng dây chuyền

Đây là chỗ làm chậm dây chuyền nhiều nhất trong thực tế. Một mã không đọc được mà người đứng máy phải dừng lại xử lý thì cả dây chuyền chờ.

Cách xử lý tốt: tách sản phẩm lỗi ra khỏi dòng chảy, không dừng dòng chảy.

1. Sản phẩm có mã không đọc được được đẩy sang một khay riêng — bằng tay hoặc bằng cơ cấu gạt tự động.
2. Dây chuyền tiếp tục chạy.
3. Cuối ca hoặc khi có người rảnh, xử lý khay lỗi: dán tem mới, quét lại, ghi nhận tem hỏng.

Nếu tỷ lệ mã không đọc được cao, vấn đề thường nằm ở chất lượng in hoặc vị trí dán, không nằm ở máy quét. Kiểm tra theo thứ tự: mã có bị nhòe không, có đủ khoảng trắng xung quanh không, vị trí dán có quay đúng về phía đầu quét không.

Ba lỗi hay gặp khi lắp điểm quét

• Đặt điểm quét ở chỗ ánh sáng thay đổi. Gần cửa ra vào hoặc cửa sổ, đầu quét đọc tốt buổi sáng và kém buổi chiều.
• Mã dán không đồng nhất vị trí. Đầu quét cố định cần mã luôn nằm ở cùng một mặt, cùng một hướng. Dán lệch vài phân là quét trượt.
• Không có phản hồi cho người đứng máy. Đầu quét cần tín hiệu âm thanh hoặc đèn khi quét trượt. Không có phản hồi thì sản phẩm chưa quét lọt qua mà không ai biết.

Đo tác động lên năng suất

Ghi lại hai con số trước và sau khi thêm bước quét: số sản phẩm mỗi giờ, và tỷ lệ mã không đọc được. Con số thứ nhất trả lời câu hỏi của quản đốc. Con số thứ hai cho biết cần sửa ở đâu.

Hai con số này cũng là chỉ số chính khi chạy thử pilot trước khi mở rộng ra toàn nhà máy.

Câu hỏi thường gặp

Đầu quét cố định có đọc được mã trên bề mặt cong không?

Được, nếu chọn đúng loại và đặt đúng góc. Nên thử với sản phẩm thật trước khi lắp cố định.

Có cần quét mọi sản phẩm không?

Phụ thuộc cấp định danh. Định danh theo lô thì quét theo thùng hoặc theo pallet là đủ.

Mất điện hoặc mất mạng thì sao?

Nên có phương án ghi tạm: thiết bị lưu dữ liệu cục bộ rồi đồng bộ khi có kết nối, hoặc ghi tay số lô và số lượng. Dây chuyền không nên dừng vì hệ thống quét.

Việc nên làm trước khi lắp

Đứng cạnh dây chuyền một ca và bấm giờ nhịp thật: bao nhiêu giây một sản phẩm đi qua mỗi vị trí. So nhịp đó với tốc độ quét của thiết bị dự định mua. Nếu thiết bị chậm hơn nhịp dây chuyền, bước quét sẽ thành nút thắt dù lắp ở đâu.